नयाँ दिल्ली ।
भारत भ्रमणमा रहेका रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले अमेरिकाले इन्धन व्यापारमा अपनाइरहेको ‘दोहोरो नीति’ प्रति कडा प्रश्न उठाएका छन्। भारतीय समाचार च्यानल इन्डिया टुडे लाई दिएको अन्तर्वार्तामा उनले अमेरिकी व्यवहारले साझेदार राष्ट्रहरूमा अनावश्यक दबाब सिर्जना गरेको आरोप लगाए।

पुटिन बिहीबार साँझ नयाँ दिल्ली आइपुग्दा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी स्वयं विमानस्थलमा उपस्थित भई उनको स्वागत गरेका थिए। यो चार वर्षपछि पुटिनको पहिलो भारत भ्रमण हो।

अमेरिकाको युरेनियम निर्भरता र भारतमाथिको दबाब

अन्तर्वार्ताका क्रममा पुटिनले अमेरिकाले आफ्ना न्युक्लियर रियाक्टरका लागि आवश्यक ठूलो मात्रामा युरेनियम रुसबाट नै खरिद गरिरहेकाले, भारतलाई पनि ऊर्जा आयातमा स्वतन्त्रता हुनुपर्ने स्पष्ट बताए।
उनले भने, “यदि अमेरिकालाई रुसबाट इन्धन किन्न छुट छ भने भारतले किन त्यही अधिकार नपाउने ?”

पुटिनले यस विषयमा विस्तृत छलफलका लागि आफू खुला रहेको र आवश्यक परे अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग पनि सिधै कुरा गर्न तयार रहेको बताए।

ट्यारिफको चुनौती र भारत–रुस ऊर्जा सम्बन्ध

अमेरिकाले लागू गरेको २५ प्रतिशत अतिरिक्त ट्यारिफका कारण भारतका लागि रुसी तेल आयात महँगो र जटिल बन्दै गएको छ। पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार अक्टोबर २०२५ मा भारतको रुसी तेल आयात ३० प्रतिशतले घटेको छ।

तर पुटिनले भारत–रुस ऊर्जा साझेदारी स्थिर रहेको र यो अस्थायी राजनीतिक उतार–चढाव वा युक्रेन युद्धजस्ता घटनाबाट प्रभावित नहुने दाबी गरे।

यसैबीच, ट्रम्प प्रशासनले भारतलाई रुसी तेलको ठूलो खरिदकर्ता भएको भन्दै ‘युद्धलाई间सहयोग गरेको’ आरोप लगाउँदै आएको छ। भारतले भने ती आरोपहरूलाई ‘पूर्ण रूपमा बेथित’ र ‘दोहोरो मापदण्ड’ भन्दै खारेज गर्दै आएको छ।

अमेरिकाको ट्यारिफ नीतिमाथि पुटिनको टिप्पणी

ट्रम्प प्रशासनले ट्यारिफलाई व्यापारिक दबाबका साधनको रूपमा प्रयोग गरिरहेको प्रसङ्गमा पुटिनले भने,
“उनीहरू आफ्ना सल्लाहकारका सुझावमा विश्वास गर्छन् कि ट्यारिफ नीतिले अन्ततः अमेरिकालाई फाइदा गर्छ। तर हाम्रा विश्लेषकहरूले यसमा जोखिम देख्छन्।”

भारतसँग व्यापार विस्तार गर्ने रुसी तयारी

पुटिनले भारत–रुस व्यापार असन्तुलन घटाउन रुसले भारतबाट थप वस्तु आयात गर्न नयाँ विकल्पहरू खोजिरहेको बताए। उनका अनुसार भारतले निर्यात बढाउन सके दुवै देशबीचको आर्थिक साझेदारी अझ सन्तुलित र मजबुत हुनेछ।