कहिल्यै फोहोरको थुप्रोले बदनाम रहँदै आएको कैलालीको गोदावरी नगरपालिका–अत्तरिया क्षेत्र अहिले तीव्र गतिमा परिवर्तन हुँदैछ। केही वर्षअघिसम्म घर, होटल, पसल, विद्यालय र स्थानीय हाट–बजारबाट निस्कने दैनिक फोहोर जंगल, खोल्सा, नदी–नाला अनि खाली चौरमा जथाभावी फालिन्थ्यो। वातावरण दुर्गन्धले भरिन्थ्यो, प्रदूषण बढ्थ्यो र स्थानीयको स्वास्थ्य जोखिममा पर्थ्यो। बसोबास गर्ने ठाउँभन्दा फोहोर फाल्ने क्षेत्रको छवि बलियो बनिसकेको थियो।

तर अहिले अत्तरिया र वरपरका गाउँले ठाउँहरू स्वच्छता, सफाइ र अनुशासित फोहोर व्यवस्थापनका कारण उदाहरणीय बन्दै गएका छन्। एशियाली विकास बैंक (ADB) को ऋण सहयोगमा क्षेत्रीय सहरी विकास आयोजना कार्यालय, धनगढी ले गोदावरी नगरपालिकामा अत्याधुनिक एकीकृत फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्र स्थापना र सञ्चालनमा ल्याएपछि यो क्षेत्रमा उल्लेखनीय परिवर्तन भएको हो।

फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्रको स्थापना : दीर्घकालीन समाधानको आधार

गोदावरी नगरपालिकाले आधुनिक प्रविधिसहितको फोहोर प्रशोधन प्रणाली सञ्चालनमा ल्याएपछि

• फोहोर संकलन

• वर्गीकरण

• पुनःप्रयोग (reuse)

• कम्पोस्ट तथा मल उत्पादन

• तथा अन्तिम निस्कासन
  सबै प्रक्रिया व्यवस्थित र नियमित रूपमा हुन थालेका छन्।

यसले नगरपालिकाभित्र उत्पन्न हुने जैविक र अजैविक फोहोर दुवैलाई वैज्ञानिक विधिबाट व्यवस्थापन गर्ने आधार तयार गरिदिएको छ।

स्थानीयहरू भन्छन् कि व्यवस्थापन केन्द्र सञ्चालनमा आएपछि नगरपालिका “फोहोरको शहर” बाट “सफा र वातावरणमैत्री शहर” तर्फ रूपान्तरण भइरहेको छ।

स्थानीय जीवनशैलीमा परिवर्तन

सरसफाइका नयाँ संरचना बनेपछि नगरवासीको दैनिक व्यवहारमै परिवर्तन आएको छ।

• घरघरमा फोहोर छुट्याउने बानी बढेको

• होटल र बजार क्षेत्रबाट निस्कने फोहोर तुरुन्तै संकलन

• सडक र चौर सफा राख्ने जनचेतना वृद्धि

• विद्यार्थीहरूमा सरसफाइ अभियानको सक्रियता

स्थानीयले अनुभव गरेका छन् कि फोहोर व्यवस्थापन केन्द्रले उनीहरूको स्वास्थ्य, वातावरणीय सुरक्षा र जीवनको गुणस्तरमा ठूलो सुधार ल्याएको छ।

नगरपालिका नेतृत्वको सक्रियता

गोदावरी नगरपालिका नेतृत्वले सरसफाइलाई आफ्नो प्रमुख प्राथमिकतामा राखेको छ।
नगरपालिकाले ADB सहयोगको सही उपयोग गर्दै नीतिगत सुधार, जनचेतना अभिवृद्धि र प्रविधिमैत्री प्रणाली निर्माणमा जोड दिएको छ।

अहिले नगरपालिका “फोहोर संकलन–प्रशोधन–उपयोग” को चक्र पूरा गर्न सक्षम भएको छ, जुन दीर्घकालीन रुपमा वातावरण संरक्षण र नगरविकासका लागि आवश्यक मानिन्छ।