ढाका । बंगलादेशकी पूर्वप्रधानमन्त्री तथा बंगलादेश नेशनलिस्ट पार्टी (बीएनपी) की अध्यक्ष खालिदा जियाको ८० वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। लामो समयदेखि विभिन्न रोगबाट पीडित रहेकी जियाको उपचारका क्रममा आज बिहान मृत्यु भएको परिवार तथा पार्टी स्रोतले पुष्टि गरेका छन्। उनी विगत २० दिनदेखि भेन्टिलेटरमा रहेकी थिइन्।

खालिदा जिया छातीको संक्रमण, कलेजो र मिर्गौलासम्बन्धी समस्या, मधुमेह, बाथ तथा आँखासम्बन्धी रोगबाट लामो समयदेखि ग्रसित थिइन्। स्वास्थ्य अवस्था जटिल बन्दै गएपछि उनी निरन्तर चिकित्सकीय निगरानीमा थिइन्।

सन् १९९१–१९९६ र २००१–२००६ गरी दुई कार्यकाल बंगलादेशको प्रधानमन्त्री रहेकी जिया पूर्व राष्ट्रपति जियाउर रहमानकी पत्नी तथा देशको पहिलो महिला प्रधानमन्त्री हुन्। उनको राजनीतिक यात्राले बंगलादेशको समकालीन राजनीतिमा गहिरो छाप छोडेको छ।

उनका जेठा छोरा तथा बीएनपीका कार्यकारी अध्यक्ष तारिक रहमान सन् २००८ देखि लन्डनमा बस्दै आएका थिए र यसै महिना मात्र स्वदेश फर्किएका थिए। कान्छा छोरा अराफात रहमानको सन् २०१५ मा हृदयाघातका कारण निधन भइसकेको छ।

फेब्रुअरी ८, २०१८ मा ढाकाको विशेष अदालतले जिया अनाथालय ट्रस्ट प्रकरणमा खालिदा जियालाई सरकारी कोष हिनामिना गरेको आरोपमा जेल सजाय सुनाएको थियो। त्यसविरुद्ध उनले कानुनी लडाइँ लडेकी थिइन्। राजनीतिक परिवर्तनपछिका घटनाक्रमसँगै उनी अगस्ट ६, २०२४ मा रिहा भइन् र उपचारका लागि लन्डन गएकी थिइन्। चार महिना उपचारपछि उनी मे ६ मा स्वदेश फर्किएकी थिइन्।

‘बेगमहरूको युद्ध’ ले चिनिएको राजनीतिक जीवन

बंगलादेशको राजनीति दशकौँसम्म अवामी लिगकी शेख हसिना र बीएनपीकी खालिदा जियाको प्रतिद्वन्द्विताले परिचालित रह्यो। सन् १९९० पछि भएका अधिकांश चुनावमा सत्ता यी दुई नेतामध्ये एकको हातमा पुग्यो, जसलाई सञ्चारमाध्यमले ‘बेगमहरूको युद्ध’को संज्ञा दिएका थिए।

साधारण परिवारदेखि सत्ताको शिखरसम्म

सन् १९४५ मा जन्मिएकी खालिदा जिया राजनीतिक पृष्ठभूमि नभएको परिवारबाट आएकी थिइन्। सैनिक अधिकारी जियाउर रहमानसँग विवाहपछि उनी राष्ट्रिय राजनीतिसँग जोडिइन्। सन् १९८१ मा श्रीमान् जियाउर रहमानको हत्या भएपछि बीएनपीको नेतृत्व सम्हाल्दै उनले सक्रिय राजनीति सुरु गरिन्।

सन् १९९१ मा भएको लोकतान्त्रिक निर्वाचनमा विजय हासिल गर्दै उनले बंगलादेशको पहिलो महिला प्रधानमन्त्रीको इतिहास रचेकी थिइन्।

खालिदा जियाको निधनसँगै बंगलादेशले एक प्रभावशाली, विवादास्पद तर ऐतिहासिक राजनीतिक व्यक्तित्व गुमाएको छ।