निपाह भाइरस के हो?
निपाह भाइरस एक रोगजनक जीवाणु हो जुन जनावरबाट मानिसमा र मानिस देखि मानिसमा फैलन सक्छ। यो मुख्यतः फल खाने चमेरा र अन्य संक्रमित जनावरहरूमा पाइन्छ। मानिसले यसलाई सर्दा चमेरा का फोहोरले दागिएको फल वा पानी, संक्रमित जनावरको सीधो सम्पर्क वा रोगी मान्छेको शरीरका रसायनबाट पनि सर्न सक्छ।
यो एक जनावरबाट मानिसमा सर्ने रोग हो जुन धेरै गम्भीर असर पुर्याउन सक्छ।
किन गम्भीर छ?
निपाह भाइरसले मानिसलाई गम्भीर रोग दिन सक्छ र मृत्यु दर धेरै उच्च भएको देखिन्छ। धेरै संक्रमित मानिसहरू पहिले सामान्य ज्वरो र शरिरीक दुखाइबाट सुरु भएर मस्तिष्क सुजन र गम्भीर श्वासप्रश्वास समस्या सम्म पुग्ने जोखिममा रहन्छन्।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यसले मानिसको दिमागलाई पनि असर गर्न सक्छ, जसले भ्रम, अत्यधिक निद्रा, दौरा र कोमा जस्ता लक्षण उत्पन्न गराउन सक्छ।
कस्ता लक्षण देखिन्छन्?
निपाह भाइरसको संक्रमणको लक्षणहरू यस्तो क्रमले देखिन सक्दछन्:
- तेज ज्वरो
- टाउको दुख्ने
- शरिर दुख्ने
- घाँटी दुख्ने
- श्वासप्रश्वासमा कठिनाइ
- उल्टी वा वान्ता
- दिमागसँग सम्बन्धित लक्षणहरू जस्तै भ्रम, अत्यधिक निद्रा, दौरा आदि (गम्भीर अवस्थामा)
लक्षणहरू संक्रमणको ३ देखि १४ दिन भित्र देखा पर्न सक्छन्।
यो कसरी सर्छ?
निपाह भाइरस निम्न तरिकाबाट सर्न सक्छ:
- चमेरा, सुँगुर वा अन्य संक्रमित जनावरसँग सीधो सम्पर्क
- संक्रमित जनावरले छोडेको फोहोरमा दागिएको फल, पानी वा खाद्य पदार्थ खाने
- संक्रमित मान्छेको अत्यन्त नजिकै रहँदा र उसको शरीरका तरल पदार्थसँग सम्पर्क हुँदा
यो मानिसदेखि मानिसमा पनि सर्न सक्छ जब धेरै नजिक र लामो सम्पर्क हुन्छ।
उपचार र बच्ने उपाय
उपचार
अहिले सम्म निपाह भाइरसको लागि विशेष औषधी वा खोप उपलब्ध छैन। यसले गर्दा उपचार प्रायः सहायता आधारित अर्थात् बिरामीलाई आराम, पानी, अक्सिजन र आवश्यक समर्थन प्रदान गरेर हुने गर्छ।
बच्ने उपायहरू
निपाह भाइरसबाट बच्नका लागि तलका कुरामा ध्यान दिनु आवश्यक छ:
- फोहोर फल, पानी र दूषित खाना नखानुहोस्
फल र तरकारी राम्ररी सफा गरेर मात्र खाने। - संक्रमित जनावरसँग सीधो सम्पर्क गर्नुहुँदैन
- संक्रमित मान्छे र उसको शरीरका तरल पदार्थबाट टाढै रहनुहोस्
- अचेल ज्वरो, शरिर दुखाइ वा श्वासप्रश्वासमा समस्या देखिएमा समयमै स्वास्थ्यकर्मीलाई सम्पर्क गर्नुहोस्
- नियमित रूपमा हात धुनुहोस् र सरसफाइ कायम राख्नुहोस्
नेपाल र भारतको अवस्था
भारतमा केही निपाह भाइरस संक्रमणका घटना पुष्टि भएका छन् र स्वास्थ्य अधिकारीहरूले निगरानीलाई अझ सुदृढ पारेका छन्। तर यो रोग नेपालमा व्यापक रूपमा फैलिएको प्रमाण नभएको र सार्वजनिक स्वास्थ्य निकायहरूले सतर्कता बढाउन आग्रह गरेका छन्।
निष्कर्ष
निपाह भाइरस एक गम्भीर रोग हो, तर सही जानकारी र सतर्क अभ्यासले यसको जोखिमलाई कम गर्न सकिन्छ। सबैले स्वास्थ्यको ख्याल राख्ने र कुनै पनि असामान्य लक्षण देखिएमा समयमा स्वास्थ्यकर्मीलाई सम्पर्क गर्ने बानी बसाल्दा यो संक्रमणबाट जोगिन मद्दत मिल्छ।
प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खबर
