काठमाडौं, १६ साउन ।

सरकारले खाना पकाउने एलपी ग्यासको भरिएको सिलिन्डर वितरण पुनः सुरु गरेको दुई सातामै काठमाडौं उपत्यकासहित देशका केही सहरी क्षेत्रमा ग्यासको चाप देखिन थालेको छ। विभिन्न स्थानमा ग्यास सिलिन्डर सहज रूपमा उपलब्ध नभएको उपभोक्ताको गुनासो बढ्दै जाँदा बजारमा फेरि अभावको अवस्था किन सिर्जना भयो भन्ने प्रश्न उठ्न थालेको छ।

केही साताअघिसम्म बजारमा आधा सिलिन्डर वितरणको व्यवस्था लागू गरिएको थियो। साउनको सुरुआतदेखि सरकारले भरा सिलिन्डर वितरणको व्यवस्था पुनः लागू गरे पनि त्यसको छोटो समयमै केही ग्यास डिलरमा सिलिन्डर सकिएको सूचना टाँसिन थालेको छ। कतिपय उपभोक्ताले बिहानैदेखि लाइन बसेर पनि ग्यास नपाएको गुनासो गरेका छन्। यसको प्रत्यक्ष असर घरपरिवारसँगै होटल तथा रेस्टुरेन्ट व्यवसायमा समेत परेको व्यवसायीहरूको भनाइ छ।

नेपाल आयल निगमले भने देशभर ग्यासको अभाव नभएको स्पष्ट पारेको छ। निगमका अनुसार ग्यासको नियमित आपूर्ति भइरहेको छ र केही स्थानमा मात्र अस्थायी रूपमा मागको चाप बढेको हो। लामो समय आधा सिलिन्डर प्रयोग गरेका उपभोक्ताले भरा सिलिन्डर उपलब्ध हुन थालेपछि एकैपटक बढी परिमाणमा खरिद गर्न खोज्दा केही क्षेत्रमा असन्तुलन देखिएको निगमको भनाइ छ।

निगमले बजारको मागलाई ध्यानमा राख्दै थप आपूर्ति व्यवस्थापन गरिएको, विक्रेतालाई अत्यावश्यक उपभोक्तालाई प्राथमिकता दिन निर्देशन दिइएको तथा बजार अनुगमनलाई समेत तीव्र बनाइएको जनाएको छ। हालसम्म कालोबजारी पुष्टि नभएको दाबी गरिए पनि केही उपभोक्ताले निर्धारित मूल्यभन्दा बढी रकम तिरेर ग्यास किन्नुपरेको गुनासो गरेका छन्।

विश्लेषकहरूका अनुसार यसपटकको चापका पछाडि तीन प्रमुख कारण देखिन्छन्—भरा सिलिन्डर वितरणअघि पर्याप्त तयारी नहुनु, वितरण प्रणालीमा प्रभावकारी व्यवस्थापनको अभाव र उपभोक्तामा सम्भावित अभावको त्रास। यही कारणले कतिपय उपभोक्ताले आवश्यकताभन्दा बढी सिलिन्डर सञ्चित गर्न खोज्दा बजारमा असन्तुलन बढेको उनीहरूको विश्लेषण छ।

उपभोक्ता अधिकारकर्मीहरूले पारदर्शी र सन्तुलित वितरण प्रणाली लागू गर्न, नियमित बजार अनुगमन गर्न तथा कृत्रिम अभाव सिर्जना गर्ने व्यक्ति वा संस्थामाथि कडा कानुनी कारबाही गर्न माग गरेका छन्। सरकारले भने केही दिनभित्रै बजारको अवस्था पूर्ण रूपमा सहज हुने विश्वास व्यक्त गरेको छ। तर, बजारमा देखिएको चापका कारण उपभोक्ताको मनमा भने अझै पनि एउटै प्रश्न कायम छ—भरिएको सिलिन्डर वितरण सुरु भएपछि पनि ग्यासको अभाव किन दोहोरियो?