१. मनसुनको प्रकोप : २४ घण्टामै १३ जनाको ज्यान गयो
देशभर सक्रिय मनसुनले यस वर्ष पनि वितण्डा मच्चाइरहेको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार पछिल्लो २४ घण्टामा मात्रै देशभर विपद्का ५२ घटना भएका छन्, जसमा १३ जनाको मृत्यु भएको छ भने ५ जना बेपत्ता छन्। अधिकांश घटना पहिरो, बाढी र नदी कटानसँग सम्बन्धित छन्।

यसको अर्थ के हो भने हरेक दिन करिब दुई घण्टामा एक विपद्को घटना भइरहेको छ, र दिनमा करिब एक जनाले ज्यान गुमाइरहेका छन्। मनसुन सक्रिय रहेसम्म यो अवस्था कायमै रहन सक्ने प्राधिकरणको भनाइ छ।

२. रोल्पा पहिरो : पाँच दिनमा १७ जनाको मृत्यु, खोजी जारी
रोल्पाको थबाङ र सनुछहरी क्षेत्र मनसुनी विपद्को सबैभन्दा ठूलो पीडित बनेको छ। पछिल्लो ५ दिनमा पहिरोका कारण १७ जनाको मृत्यु भइसकेको छ र अझै एक जना बेपत्ता छन्। लगातारको वर्षाले पहिरो खसिरहँदा उद्धार टोलीले पनि कठिनाइ भोगिरहेको छ।

पहिरोले घर, गोठ र खेतबारी पुरिँदा दुई गाउँ नै शोकमा डुबेका छन्। स्थानीय प्रशासनले प्रभावित परिवारलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने र राहत वितरणको काम तीव्र पारेको छ।

३. जाजरकोटमा ठाउँ–ठाउँमा पहिरो, भेरी करिडोर अवरुद्ध
जाजरकोट पनि यसपटकको मनसुनको अर्को ठूलो पीडित जिल्ला हो। रिसाङ क्षेत्रमा खसेको पहिरोमा एक जनाको मृत्यु भएको छ भने ७ जना घाइते र ३ जना बेपत्ता छन्। यसैगरी भेरी नगरपालिका–१ खारुलामा पहिरोले घर पुरिँदा दुई जना बेपत्ता भएका छन्।

बाढीले जिल्लामा चार घर र एउटा पुल बगाएको छ, जसका कारण भेरी करिडोर सडक अवरुद्ध भएको छ। जिल्लाका प्रमुख सडक खण्डहरूमा पहिरो पन्छाउने काम जारी छ, तर लगातारको वर्षाले काम गर्न कठिन भइरहेको स्थानीय प्रशासनले जनाएको छ।

४. मुग्लिन–काठमाडौं सडक : ८ घण्टापछि सञ्चालनमा
देशकै व्यस्त मानिने मुग्लिन–काठमाडौं सडक खण्ड शनिबार सुक्खा पहिरोका कारण दुईतर्फी अवरुद्ध भयो। यसैगरी पृथ्वी राजमार्ग पनि पहिरोका कारण पूर्णरूपमा अवरुद्ध भएको थियो।

प्रहरी र सडक डिभिजनको टोलीले करिब ८ घण्टा पहिरो पन्छाएपछि सडक पुनः सञ्चालनमा आएको छ। यो सडक काठमाडौंलाई देशका बाँकी भागसँग जोड्ने मुख्य नाका भएकाले अवरुद्ध हुँदा सर्वसाधारणले ठूलो सास्ती भोग्नुपरेको थियो।

५. पोखरामा विजयपुर खोलाले बगाएका दुई बालकको पहिचान खुल्यो
पोखराको विजयपुर खोला पार गर्ने क्रममा बगाएर बेपत्ता भएका दुई बालकको पहिचान खुलेको छ। उनीहरू १४ वर्षीय र अर्का बालक हुन् — स्याङ्जाको बिरुवा गाउँपालिका–७ घर भई पोखरा–१४ छिनेडाँडा बस्दै आएका चन्द्रबहादुर गुरुङका छोरा पनि बेपत्ता भएकाहरूमा छन्।

खोलामा पानीको बहाव अत्यधिक भएका बेला स्कुल/घरतर्फ जाँदै गर्दा उनीहरू बगिएको हुन सक्ने अनुमान छ। प्रहरी र स्थानीयको संयुक्त टोलीले खोजी जारी राखेको छ।

६. कांग्रेस इतर समूहको भेला ‘राष्ट्रिय सम्मेलन’मा परिणत
नेपाली कांग्रेसको संस्थापन इतर (देउवा–शेखर) समूहले काठमाडौंको चुन्देवीमा आयोजना गरेको तीन दिने राष्ट्रिय भेला अब औपचारिक ‘राष्ट्रिय सम्मेलन’ को रूपमा अगाडि बढ्ने भएको छ। प्रचारप्रसार समितिका संयोजक मीन विश्वकर्माका अनुसार पछिल्लो राजनीतिक परिस्थिति र अदालती निर्णयका कारण भेलालाई विधानसम्मत सम्मेलनमा रूपान्तरण गरिएको हो।

सम्मेलनमा पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा वक्ताको रूपमा उपस्थित छन्। प्रतिवेदनमा वर्तमान सरकारको आलोचना गर्दै ‘सुशीला सरकार असंवैधानिक र बालेन्द्र सरकार असहिष्णु’ भन्ने आरोप लगाइएको छ। रोचक कुरा, सम्मेलनमा कुनै पनि कांग्रेस सांसद सहभागी नभएको बताइएको छ — यसले पार्टीभित्रको दूरी अझै कायमै रहेको देखाउँछ। नेता शशांक कोइरालाले महाधिवेशनमा सभापतिको आकांक्षा रहेको तर शेखर दाइ उठे सहयोग गर्ने बताएका छन्।

७. सुदूरपश्चिममा खगराज भट्ट नयाँ मुख्यमन्त्री
सुदूरपश्चिम प्रदेशले नयाँ सरकार पाएको छ। नेकपाका संसदीय दलका नेता खगराज भट्ट प्रदेशको पाँचौं मुख्यमन्त्री नियुक्त भई शपथ ग्रहण गरेका छन्। पूर्वमुख्यमन्त्री कमलबहादुर शाहले बजेट विवादपछि एमालेले समर्थन फिर्ता लिएपछि ३० दिनअघि राजीनामा दिएका थिए।

लामो राजनीतिक अन्योलपछि आएको यो नयाँ समीकरणले प्रदेशमा सरकार सञ्चालनको बाटो खोलेको छ। नयाँ सरकारको पहिलो प्राथमिकता बजेट कार्यान्वयन र मनसुनजन्य विपद् व्यवस्थापन हुने बताइएको छ।

८. नेपाल–भारत : सीमा क्षेत्रको जग्गा नापजाँच गर्ने सहमति
नेपाल र भारतबीच दुई देशका नागरिकले परम्परागत रूपमा उपभोग गर्दै आएको सीमा क्षेत्रको जग्गाको संयुक्त नापजाँच गर्ने सहमति भएको छ। दुई देशबीच लामो समयदेखि रहेका सीमा विवाद समाधानतर्फ यो एउटा सकारात्मक कदम मानिएको छ।

यो सहमति त्यस्तो बेला आएको हो जब दुई देशबीच आर्थिक तथा कनेक्टिभिटी सहकार्य बढाउने प्रयास भइरहेको छ। प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले भारतको ८०औं स्वतन्त्रता दिवसमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई शुभकामना दिँदै सम्बन्ध अझ बलियो हुँदै जाओस् भन्ने कामना व्यक्त गरेका छन्।

९. ग्यास अभाव : लाम त लाम, वितरण व्यवस्थापनमाथि प्रश्न
काठमाडौं उपत्यकामा खाना पकाउने ग्यासको अभावले उपभोक्ता मर्कामा परेका छन्। नेपाल आयल निगमले शनिबार काठमाडौंका पाँच स्थानबाट ६,८०२ सिलिन्डर बिक्री गरे पनि उपभोक्ताको लाम घटेको छैन। आइतबार (आज) भने सात स्थानबाट ग्यास वितरण हुँदैछ, जसका लागि नागरिकता वा राष्ट्रिय परिचयपत्र अनिवार्य गरिएको छ।

ग्यास पाइने खबर सुनेर घण्टौं लाममा बसेका धेरै उपभोक्ता भने रित्तो हात फर्कनुपरेको छ। ‘दिनभरि झरीमा रुझाएर रित्तो हात फर्काइयो’ भन्दै वितरणको व्यवस्थापनमाथि आलोचना भइरहेको छ। निगमले भने ग्यासको कुनै अभाव नभई माग अचानक बढेको र आयात कोटा बढाउन भारतसँग कुरा भइरहेको जनाएको छ।

१०. झापामा टिपरको ठक्करबाट साइकलयात्रीको मृत्यु
टिपर दुर्घटनाको त्रास फेरि बाहिर आएको छ। झापामा टिपरको ठक्करबाट साइकल चढिरहेका एक वृद्धको मृत्यु भएको छ। अर्को घटनामा टिपरको ठक्करबाट साइकलयात्रीको मृत्यु भएपछि आक्रोशित स्थानीयले टिपर नै तोडफोड गरेका छन्।

यी घटनाले मालवाहक सवारी, विशेषगरी टिपर, सार्वजनिक सडकमा चल्दा उत्पन्न हुने जोखिमबारे फेरि प्रश्न उठाएका छन्। स्थानीय प्रशासनले टिपरको गति नियन्त्रण र चालकको लापरबाही नियन्त्रण गर्न कडाइ गर्नुपर्ने माग उठेको छ।

११. नुवाकोटमा तीर्थयात्री सवार बस दुर्घटना : २ जनाको मृत्यु
नुवाकोटको थानाभञ्ज्याङ (टोखा–छहरे) सडकखण्डमा दुप्पेश्वर महादेव मन्दिर जाँदै गरेका तीर्थयात्री सवार बस पहाडबाट खसेको छ। दुर्घटनामा २ जनाको मृत्यु भएको छ भने ३ जना घाइते छन्। घाइतेको उपचार नजिकैको अस्पतालमा भइरहेको छ।

यसैबीच, भारतको झारखण्डमा नेपाली बोलबम तीर्थयात्री सवार बस दुर्घटनामा परेको छ, जसमा ३ जनाको मृत्यु भएको छ। वैदेशिक भूमिमा पनि नेपाली तीर्थयात्रीको ज्यान जानु दुखद् घटना हो।

१२. सुनको मूल्य घट्यो, नेपाल टेलिकमको नाफा बढ्यो
अर्थतन्त्रका दुई फरक खबर छन्। सुनको मूल्य शुक्रबार प्रति तोला रु ४,६०० ले घटेर कारोबार भएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा आएको गिरावटकै कारण स्वदेशी बजारमा पनि मूल्य घटेको हो।

अर्कातर्फ नेपाल टेलिकमको खुद नाफा अघिल्लो वर्षको तुलनामा ४७.६ प्रतिशतले बढेर रु ८.८६ अर्ब पुगेको छ। डिजिटल सेवाको विस्तार र सञ्चालन खर्च घटाउने प्रयासले नाफा बढ्न मद्दत पुगेको कम्पनीको भनाइ छ।

१३. मुस्ताङमा भन्सार जाँचबिनै भित्रिएका ८ कन्टेनर प्रहरी नियन्त्रणमा
मुस्ताङमा भन्सार जाँचबिनै भित्रिएका ८ मालबाहक कन्टेनर प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ। चीनतर्फको नाकाबाट भित्रिएका यी कन्टेनरमा के सामान थियो भन्ने विषयमा अनुसन्धान भइरहेको छ।

भन्सार छली गरेर सामान भित्र्याउने प्रवृत्ति नियन्त्रण गर्न प्रहरी र भन्सार कार्यालयले संयुक्त रूपमा काम गरिरहेका छन्। यस्ता घटनाले सीमा नाकाको अनुगमन अझै कडा बनाउनुपर्ने देखाएको छ।

१४. स्वास्थ्य : चितवनमा मलेरिया, झापामा जापानिज इन्सेफ्लाइटिस
मनसुनसँगै सरुवा रोगको जोखिम पनि बढेको छ। चितवनमा १५ जनामा मलेरिया पुष्टि भएको छ, जसले स्वास्थ्य अधिकारीको ध्यान खिचेको छ। यसैगरी झापामा जापानिज इन्सेफ्लाइटिसको संक्रमण पनि बढ्दै गएको छ।

यी दुवै रोग लामखुट्टेबाट सर्ने भएकाले पानी जम्ने ठाउँ व्यवस्थापन र लामखुट्टेबाट बच्ने उपाय अपनाउन स्वास्थ्य कार्यालयहरूले आग्रह गरेका छन्। मनसुनमा लामखुट्टेको प्रजनन बढ्ने भएकाले यतिबेला सचेतता झन् आवश्यक छ।

१५. खेलकुद : सन्दीप लामिछाने नयाँ एकदिवसीय कप्तान
नेपाली क्रिकेटमा ठूलो फेरबदल भएको छ। सन्दीप लामिछाने रोहित पौडेलको स्थानमा नेपालको एकदिवसीय क्रिकेट टोलीको कप्तान नियुक्त भएका छन्। आगामी एसीसी प्रिमियर कपका लागि टोलीमा ठूलो फेरबदल गरिएको छ, र नेपालले प्रतियोगिताको पहिलो खेल बहराइनविरुद्ध खेल्नेछ।

यसैबीच २०औं एसियन गेम्सको तयारीमा जुटेका नेपाली खेलाडीहरूमध्ये तेक्वान्दोको तयारी संकुचित हुँदा चिन्ता व्यक्त गरिएको छ भने कबड्डीमा पदकको आशा बाँधिएको छ।

१६. विश्वमा : इन्डोनेसियामा ७.७ म्याग्निच्युडको भूकम्प
अन्तर्राष्ट्रिय समाचारमा इन्डोनेसियामा गएको ७.७ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प प्रमुख छ। भूकम्पमा कम्तीमा २० जनाको मृत्यु भएको छ र भवनहरू भत्किएका छन्। भूकम्पपछि सुनामीको चेतावनी जारी भएपछि तटीय बस्तीका बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानतर्फ सारिएको थियो।

यसैगरी अमेरिकामा एकै दिन दुई ठाउँमा गोलीकाण्ड भएको छ — भर्जिनिया स्टेट युनिभर्सिटीमा पाँच जना घाइते भएका छन् भने मिसिगनमा छ जनाको मृत्यु भएको छ। यी घटनाले अमेरिकामा बन्दुक हिंसाको समस्या झन् गम्भीर बन्दै गएको देखाएको छ।