काठमाडौँ — रसुवामा आएको बाढीपहिरोपछि खोज, उद्धार तथा राहत कार्यलाई तीव्र पारिएको छ। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो विवरणअनुसार बाढीपहिरोबाट विभिन्न जिल्लामा ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति भएको छ भने हजारौँ नागरिक प्रभावित भएका छन्।
प्राधिकरणका अनुसार भदौ १९ गते त्रिशूली–३ ए जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङबाट दुई जनालाई जीवितै उद्धार गरिएको छ। विपद्का कारण हालसम्म १ हजार २७७ जनाको मानवीय क्षति भएको विवरण सार्वजनिक गरिएको छ।
विभिन्न जिल्लामा ठूलो मानवीय क्षति
सार्वजनिक विवरणअनुसार रसुवामा १४०, तनहुँमा ३८, नुवाकोटमा १८४, नवलपरासी पूर्वमा २१९, धादिङमा ६३, नवलपरासी पश्चिममा २१२, गोरखामा ७२ तथा चितवनमा ३४९ जनाको मृत्यु भएको उल्लेख छ।
यसैगरी, हालसम्म १६ वटा शवको सनाखत भई बुझिलिइएको प्राधिकरणले जनाएको छ।
पाँच हजारभन्दा बढी अझै सम्पर्कविहीन
विपद्पछि ५ हजार ८३ जना सम्पर्कविहीन रहेको विवरणमा उल्लेख छ। रसुवा जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट प्राप्त विवरणअनुसार करिब २ हजार १३० जना तथा नुवाकोट जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट प्राप्त विवरणअनुसार करिब २ हजार ३४० जना सम्पर्कविहीन छन्। यसबाहेक ५८३ जना विदेशी नागरिक पनि सम्पर्कविहीन रहेको जनाइएको छ।
१३ हजारभन्दा बढीको उद्धार
खोज तथा उद्धार अभियानअन्तर्गत हालसम्म १३ हजार ९३ जनाको उद्धार गरिएको छ। उद्धार गरिएकामध्ये नेपाली सेनाबाट ८ हजार ४५५ जना, नेपाल प्रहरीबाट ४ हजार ८६८ जना र सशस्त्र प्रहरी बलबाट ६ हजार ६७० जनाको उद्धार गरिएको विवरणमा उल्लेख छ।
यस क्रममा नेपाली सेनाले हवाई उद्धारमार्फत विदेशी नागरिक २७३ जना र नेपाली ३ हजार ६६२ जनासहित उद्धार गरेको तथा स्थलमार्फत थप २०० जनाको उद्धार गरेको जनाइएको छ।
त्यसैगरी, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलले पनि प्रभावित क्षेत्रमा खोज तथा उद्धारलाई निरन्तरता दिएका छन्। विपद्का कारण फसेका विदेशी नागरिकमध्ये हालसम्म ३०३ जनाको उद्धार गरिएको छ।
हजारौँ नागरिक होटल तथा रेस्टुरेन्टमा आश्रित
विपद्का कारण विस्थापित तथा जोखिममा परेका नागरिकमध्ये ४ हजार ५१९ जना होटल तथा रेस्टुरेन्टमा आश्रय लिएर बसेका छन्। तीमध्ये नुवाकोटमा ३ हजार ८६१, धादिङमा १९९ र रसुवामा १ हजार १४१ जना रहेको विवरणमा उल्लेख छ।
भौतिक संरचनामा पनि व्यापक क्षति
बाढीपहिरोबाट निजी घर, सरकारी संरचना, विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था, सडक तथा पुलमा ठूलो क्षति पुगेको छ। प्रारम्भिक विवरणअनुसार ७ हजार ५७० निजी घरमा क्षति पुगेको छ।
सरकारी संरचनातर्फ ४८ वटा पूर्ण तथा १३ वटा आंशिक रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन्। त्यस्तै, १८ वटा विद्यालय र ७ वटा स्वास्थ्य संस्थामा क्षति पुगेको छ।
सडकतर्फ ५५ किलोमिटर सडक पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएको छ भने पुलतर्फ ३७ वटा मोटरेबल पुलमध्ये ३३ वटा पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन्। यसैगरी, ६८ वटा झोलुङ्गे पुलमा पनि क्षति पुगेको प्राधिकरणले जनाएको छ।
राहत सामग्री वितरण तीव्र
प्रभावित क्षेत्रमा राहत सामग्री पुर्याउने कार्य पनि जारी छ। काठमाडौँबाट ६६ ट्रक र ३५ बोलेरोमार्फत खाद्य तथा गैरखाद्य सामग्री प्रभावित क्षेत्रमा पठाइएको छ। साथै, सशस्त्र प्रहरीद्वारा नुवाकोट र रसुवा जिल्लामा १६३ हवाई उडानमार्फत राहत सामग्री ढुवानी गरिएको विवरणमा उल्लेख छ।
सञ्चार र विद्युत् सेवामा समेत असर
विपद्का कारण प्रभावित क्षेत्रमा सञ्चार सेवा पनि प्रभावित भएको छ। नेपाल टेलिकमका कुल १२० टावरमध्ये ११६ वटा सञ्चालनमा आएको विवरणमा उल्लेख छ। एनसेलका कुल ७८ टावरमध्ये ७५ वटा सञ्चालनमा रहेका छन्।
नगद राहत र पुनर्लाभतर्फ सरकारको ध्यान
सरकारले प्रभावित परिवारलाई तत्काल राहत उपलब्ध गराउने क्रममा रसुवा र नुवाकोटमा १–१ करोड रुपैयाँ तथा धादिङमा ५० लाख रुपैयाँ नगद राहत उपलब्ध गराएको छ। प्रभावित १५ पालिकालाई समेत १३ करोड ५० लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराइएको विवरणमा उल्लेख छ।
प्रारम्भिक आर्थिक मूल्याङ्कनअनुसार बाढीपहिरोबाट कुल आर्थिक क्षति तथा नोक्सानी करिब २ खर्ब ७५ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ पुगेको अनुमान गरिएको छ। प्रभावित क्षेत्रको पुनर्लाभ तथा पुनर्निर्माणका लागि करिब २ अर्ब १५ करोड रुपैयाँ आवश्यक पर्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ।
विपद्पछि अझै ठूलो संख्यामा नागरिक सम्पर्कविहीन रहेकाले खोज तथा उद्धार अभियानलाई थप प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। साथै, विस्थापित नागरिकको सुरक्षित पुनःस्थापना, राहत वितरण तथा क्षतिग्रस्त पूर्वाधारको पुनर्निर्माण सरकारका लागि तत्कालीन प्राथमिकताको विषय बनेको छ।
प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खबर
