२५ चैत, काठमाडौं । डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिका र इरानबीच बढ्दो सैन्य तनावका बीच दुई सातासम्मका लागि सैन्य कारबाही स्थगित गर्ने घोषणा गरेका छन्। यस कदमले क्षेत्रीय तनावमा अस्थायी राहत ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।

ट्रम्पका अनुसार, यो निर्णय पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफ र सेना प्रमुख असिम मुनिरसँगको छलफलपछि लिइएको हो। उनीहरूले सम्भावित आक्रमण टार्न आग्रह गरेका थिए। यससँगै इजरायल पनि आक्रमण रोक्न सहमत भएको ट्रम्पको भनाइ छ।

ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जालमार्फत इरानमाथि भइरहेको बमबारी तथा आक्रमण अस्थायी रूपमा रोक्ने सहमति बनेको जानकारी दिएका छन्। उनले यसलाई व्यापक र दीर्घकालीन युद्धविरामतर्फको प्रारम्भिक प्रयासका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

उनले युद्धविराम सशर्त रहेको स्पष्ट गर्दै इरानले ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ समुद्री मार्ग पुनः खोल्नुपर्ने बताएका छन्। तनाव कम गर्न उक्त जलमार्ग खुला हुनु आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।

‘यो दुई पक्षीय युद्धविराम हुनेछ,’ ट्रम्पले भनेका छन्, ‘यस अवधिमा दुवै पक्षले आक्रामक गतिविधि रोक्ने अपेक्षा गरिएको छ।’ उनले अमेरिकी सैन्य लक्ष्यहरू पूरा भइसकेको दाबी गर्दै दीर्घकालीन शान्ति सम्झौतामा प्रगति भएको पनि उल्लेख गरेका छन्।

ट्रम्पका अनुसार, इरानबाट १० बुँदे शान्ति प्रस्ताव प्राप्त भएको छ, जसलाई उनले वार्ताको व्यावहारिक आधार मानेका छन्। अधिकांश महत्वपूर्ण विषयमा प्रारम्भिक सहमति भइसकेको उनको दाबी छ।

उनले दुई साताको युद्धविरामले दुवै पक्षलाई अन्तिम सम्झौतामा पुग्न आवश्यक समय प्रदान गर्ने बताएका छन्। लामो समयदेखि जारी द्वन्द्व समाधानतर्फ उन्मुख भएको संकेतसमेत उनले गरेका छन्।

ट्रम्पको यो घोषणा उनले तय गरेको अन्तिम समयसीमा सकिनुअघि आएको हो। यसअघि उनले इरानविरुद्ध कडा चेतावनी दिँदै ‘सभ्यता समाप्त’ पार्ने धम्की दिएका थिए, जसलाई परमाणु आक्रमणको संकेतका रूपमा समेत व्याख्या गरिएको थियो। उक्त अभिव्यक्तिको अमेरिकाभित्रै आलोचना भएको थियो।

युद्धविराम घोषणापछि ह्वाइट हाउसले पनि प्रतिक्रिया दिएको छ। प्रेस सचिव क्यारोलिन लेभिटले वार्ता प्रक्रिया जारी रहने बताएकी छन्। उनका अनुसार आगामी दिशा राष्ट्रपति ट्रम्पको अभिव्यक्तिले निर्धारण गर्नेछ।

लेभिटले अमेरिकी प्रशासनले इरानलाई ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ खोल्न सहमत गराएको दाबी गर्दै अब थप कूटनीतिक संवाद अघि बढ्ने बताएकी छन्।

आगामी वार्ता पाकिस्तानमा हुने बताइएको छ। यद्यपि, उक्त वार्ताले ठोस परिणाम दिन्छ कि दिँदैन भन्ने विषयमा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको चासो रहेको छ।