नेपालमा शनिबारसँगै आइतबार पनि सार्वजनिक बिदा दिने व्यवस्था लागू भएपछि केही क्षेत्रले राहतको अनुभव गरे पनि यसको नकारात्मक प्रभाव समाजका विभिन्न पक्षमा स्पष्ट रूपमा देखिन थालेको छ। विशेषगरी सरकारी अस्पताल, विद्यालय, सेवा प्रवाह र दैनिक जनजीवनमा यसले गम्भीर समस्या उत्पन्न गरेको छ। दुई दिनको बिदाले काम गर्ने समय घटाउनुका साथै नागरिकलाई आवश्यक सेवा लिन कठिन परिस्थिति सिर्जना गरेको छ।

सरकारी अस्पतालहरूमा सबैभन्दा ठूलो असर ओपिडी सेवामा परेको देखिन्छ। सामान्य अवस्थामा पनि बिरामीको चाप अत्यधिक हुने अस्पतालहरू आइतबार बिदा भएपछि झन् अस्तव्यस्त बन्न पुगेका छन्। दुई दिनसम्म नियमित जाँच नहुँदा सोमबार अस्पतालमा बिरामीको भीड अत्यधिक बढ्ने गरेको छ। लामो लाइन, चिकित्सकको अभाव, समयमै उपचार नपाउने अवस्था र बिरामीको मानसिक तनाव दिनप्रतिदिन बढ्दै गएको छ। गाउँघरबाट टाढाबाट आएका बिरामीहरू अस्पताल बन्द हुँदा होटल वा आफन्तकहाँ बस्न बाध्य हुन्छन्, जसले आर्थिक बोझ थप बढाएको छ।

आपत्कालीन सेवा सञ्चालन भए पनि नियमित ओपिडी बन्द हुँदा दीर्घरोगी, वृद्धवृद्धा, गर्भवती महिला तथा बालबालिकाले ठूलो सास्ती भोग्नुपरेको छ। स्वास्थ्य जस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा लगातार दुई दिन सेवा बन्द हुनु नागरिकको आधारभूत अधिकारसँग पनि जोडिएको विषय हो। उपचारमा ढिलाइ हुँदा रोग गम्भीर बन्ने खतरा समेत बढेको छ।

यसैगरी शिक्षाक्षेत्रमा पनि आइतबारको बिदाले प्रत्यक्ष असर पारेको छ। विद्यालय तथा क्याम्पसहरूमा पढाइ हुने दिन घट्दा पाठ्यक्रम समयमै पूरा गर्न कठिन भएको छ। वर्षभरि विभिन्न चाडपर्व, परीक्षा, प्राकृतिक विपत्ति र अन्य कारणले पहिले नै पढाइ प्रभावित हुने अवस्थामा थप एक दिन बिदाले शैक्षिक गुणस्तर कमजोर बनाएको छ। शिक्षकहरू हतारमा पाठ सक्न बाध्य भएका छन् भने विद्यार्थीहरूले विषयवस्तु राम्रोसँग बुझ्न पर्याप्त समय पाउन सकेका छैनन्।

विशेषगरी निजी तथा सामुदायिक विद्यालयहरूमा समय अभावका कारण अतिरिक्त कक्षा सञ्चालन गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ। यसले विद्यार्थी र अभिभावक दुवैलाई थप मानसिक तथा आर्थिक दबाब दिएको छ। ग्रामीण क्षेत्रमा अध्ययनरत विद्यार्थीहरूमा सिकाइ उपलब्धि झन् कमजोर बन्न थालेको गुनासो बढिरहेको छ।

दुई दिन बिदाको अर्को असर सरकारी सेवा प्रवाहमा पनि परेको छ। कार्यालय खुलेका दिन सेवाग्राहीको अत्यधिक भीड लाग्ने, फाइल थन्किने र काममा ढिलाइ हुने समस्या बढेको छ। नागरिकले सानो कामका लागि पनि धेरै दिन कुर्नुपर्ने अवस्था बनेको छ। यसले सरकारी संयन्त्रप्रति जनताको विश्वास घटाउने खतरा समेत बढाएको छ।

नेपालजस्तो विकासोन्मुख देशमा उत्पादन, शिक्षा, स्वास्थ्य र प्रशासनिक सेवा बलियो बनाउनु आवश्यक छ। यस्तो अवस्थामा काम गर्ने दिन घटाउनु भन्दा सेवा प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउनेतर्फ ध्यान दिन आवश्यक देखिन्छ। विकसित देशको अभ्यास सिधै अनुकरण गर्नु भन्दा नेपालको सामाजिक, आर्थिक र प्रशासनिक अवस्थालाई ध्यानमा राखेर नीति निर्माण गरिनुपर्छ।

अन्ततः सातामा दुई दिन सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय पुनर्विचार गर्न आवश्यक देखिन्छ। जनताको स्वास्थ्य, शिक्षा र दैनिक सेवामा प्रत्यक्ष असर पर्ने नीति दीर्घकालीन रूपमा लाभदायक हुन सक्दैन। राष्ट्रको समग्र विकासका लागि सेवा निरन्तरता, समय व्यवस्थापन र जनसुविधालाई प्राथमिकता दिनु आजको आवश्यकता हो।