भारतका पाँच राज्यमा सम्पन्न हालैका विधानसभा निर्वाचनले देशको राजनीतिक समीकरणमा ठूलो परिवर्तन ल्याएको छ। विशेषगरी पश्चिम बंगाल र तमिलनाडुको नतिजाले सबैको ध्यान खिचेको छ। प्रारम्भिक परिणामअनुसार पश्चिम बंगालमा १५ वर्षदेखि सत्तामा रहेकी ममता बनर्जी नेतृत्वको तृणमूल कांग्रेस पराजित हुँदै भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) पहिलोपटक सरकार गठन गर्ने अवस्थामा पुगेको छ।

सन् २०११ देखि लगातार तीन कार्यकाल मुख्यमन्त्री रहेकी ममता बनर्जीले लामो समयसम्म राज्यको राजनीति नियन्त्रणमा राखेकी थिइन्। उनले ३४ वर्ष लामो कम्युनिस्ट शासन अन्त्य गर्दै सत्तारोहण गरेकी थिइन्। तर यस पटक मतदाताले परिवर्तन रोजेको देखिन्छ।

भाजपाको यो सफलता केवल राज्यस्तरमा मात्र नभई राष्ट्रिय राजनीतिमा पनि महत्वपूर्ण मानिएको छ। उत्तर प्रदेश र महाराष्ट्रपछि धेरै लोकसभा सिट रहेको पश्चिम बंगालमा विजय हासिल गर्नु पार्टीका लागि रणनीतिक उपलब्धि हो। प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र गृहमन्त्री अमित शाहको सक्रिय चुनावी अभियानले यस जितमा ठूलो भूमिका खेलेको मानिएको छ।

ममताको पराजयका पछाडि विभिन्न कारणहरू औंल्याइएका छन्। लामो समय सत्तामा रहँदा उत्पन्न ‘एन्टी-इन्कम्बेन्सी’ भावना, आर्थिक चुनौतीहरू, तथा नेतृत्व शैलीप्रतिको असन्तुष्टि प्रमुख कारणका रूपमा देखिएका छन्। यद्यपि विपक्षीहरूले मतदाता नामावली संशोधन र चुनावी प्रक्रियामा अनियमितताको आरोप पनि लगाएका छन्।

अर्कोतर्फ, तमिलनाडुमा नयाँ राजनीतिक शक्ति उदाएको छ। चर्चित अभिनेता विजयको पार्टी तमिझगा वेत्री कजगम (टिभिके) ठूलो दलका रूपमा उदाउने संकेत देखिएको छ, जसले परम्परागत दलहरूको वर्चस्वलाई चुनौती दिएको छ।

अन्य राज्यहरूको परिणाम पनि उल्लेखनीय छन्। केरलामा कांग्रेससहितको गठबन्धन बहुमत नजिक देखिएको छ भने आसाम र पुडुचेरीमा भाजपाले आफ्नो प्रभाव कायम राख्दै सरकार गठन गर्ने निश्चितजस्तै भएको छ।

पश्चिम बंगालमा भाजपाको विजयले आगामी लोकसभा निर्वाचनमा समेत यसको प्रभाव देखिने विश्लेषण गरिएको छ। हालैका वर्षहरूमा विभिन्न राज्यमा सफलता हासिल गर्दै आएको भाजपाले राष्ट्रिय राजनीतिमा आफ्नो पकड अझै मजबुत बनाउने संकेत दिएको छ।