नेपाली सिनेमाका अमर खलनायक ‘राते काइँला’को बिदाइ, स्मृतिमा मात्र बाँकी सुनिल थापा

२४ माघ, काठमाडौं — नेपाली सिनेमाका वरिष्ठ अभिनेता सुनिल थापा अब हामीमाझ रहेनन्। शनिबार बिहान छायांकनका लागि निस्कनुपर्ने तयारीमै रहेका थापाको असामयिक निधनको खबरले नेपाली मात्र होइन, भारतीय फिल्म र सिरिज क्षेत्रलाई पनि स्तब्ध बनाएको छ। ६८ वर्षको उमेरमा थापाथलीस्थित नर्भिक अस्पतालमा उनको निधन भएको हो।

छायांकनका लागि बिहानै उठाइदिन आग्रह गरिएका कलाकार विल्सनविक्रम राई ‘तक्मे बुढा’ ले उनलाई उठाउन नपाउँदै जीवनकै सबैभन्दा पीडादायी खबर सुन्नुपर्‍यो। यो खबरसँगै नेपाली फिल्म उद्योगले एउटा सशक्त कलाकार, मार्गदर्शक र खलनायक पात्रको युग गुमाएको छ।

१९ मे १९५७ मा जन्मिएका सुनिल थापाले चार दशकभन्दा बढी समय अभिनय, मोडलिङ, खेलकुद र चलचित्र उद्योगका विविध क्षेत्रमा योगदान दिए। उनको करिअर मोडलिङबाट सुरु भएको थियो। सन् १९७४ मा मुम्बईमा रहँदा उनले बिन्नी र माफतलाल जस्ता प्रतिष्ठित ब्रान्डका लागि मोडलिङ गरे। यही समयमा उनी फुटबल खेलाडीका रूपमा आईसीएल क्लब बम्बे र ओर्केज स्पोर्ट्स क्लबसँग पनि आबद्ध रहे।

मोडलिङसँगै फोटो पत्रकारितामा सक्रिय थापाले ‘जुनियर स्टेट्सम्यान म्यागजिन’ का लागि काम गर्दै सन् १९७४ मा भुटानको राज्याभिषेकसमेत कभर गरेका थिए। अभिनयतर्फ उनको यात्रा सन् १९८१ मा बलिउड फिल्म ‘एक दुजे के लिए’ बाट सुरु भयो, जसले उनलाई भारतीय सिने जगतमा चिनायो।

नेपाली सिनेमामा भने उनी कालजयी फिल्म ‘चिनो’ बाट स्थापित भए। यही फिल्ममा निर्वाह गरेको ‘राते काइँला’ को भूमिकाले उनलाई नेपाली सिनेमाको सबैभन्दा स्मरणीय खलनायक बनायो। त्यसपछि ‘राते काइँला’ उनको परिचयकै रूपमा स्थापित भयो। खलनायक पात्रलाई सतही होइन, गम्भीर, शक्तिशाली र मनोवैज्ञानिक रूपमा जटिल बनाउने श्रेय थापालाई जान्छ।

थापाको अभिनय नेपाली सीमामा मात्र सीमित रहेन। प्रियंका चोपडा अभिनीत बलिउड फिल्म ‘मेरी कम’ (२०१४) मा कोचको भूमिकामा देखिँदा उनले फिल्मफेयर अवार्डको मनोनयनसमेत पाए। यसले उनको अन्तर्राष्ट्रिय अभिनय क्षमतालाई थप पुष्टि गर्‍यो।

१३८ भन्दा बढी नेपाली फिल्ममा अभिनय गरेका थापा भर्सटाइल अभिनेताका रूपमा चिनिन्थे। खलनायक मात्र होइन, मार्गदर्शक, अनुभवी पात्र र जटिल मानसिकता भएका चरित्रलाई पनि उनले समान गहिराइका साथ प्रस्तुत गरे। शारीरिक हाउभाउ, बलियो आवाज, संवादको तौल र मौनतामै देखिने प्रभाव उनका अभिनयका पहिचान थिए।

नेपाली फिल्ममा खलनायक पात्रको पुनर्परिभाषा गर्ने कलाकारका रूपमा थापा सदैव स्मरणीय रहनेछन्। उनले खलनायकलाई हास्यास्पद होइन, कथालाई सशक्त बनाउने केन्द्रिय पात्रका रूपमा स्थापित गरे। यही कारण नेपाली सिनेमाको द्वन्द्व, कथा र चरित्र निर्माणमा नयाँ स्तर स्थापित भयो।

सुनिल थापाको शरीर अस्ताएको भए पनि उनका पात्र, उनका संवाद र उनको कला नेपाली सिनेमाको इतिहास र दर्शकको स्मृतिमा सधैं जीवित रहनेछ। ‘राते काइँला’ अब पर्दामा नदेखिए पनि नेपाली सिनेमाको आत्मामा अमर रहनेछ।

प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खबर