काठमाडौं । भगवान् श्रीकृष्णको जन्मोत्सवका रूपमा मनाइने श्रीकृष्ण जन्माष्टमी पर्व आज नेपालभर श्रद्धा, भक्ति र उल्लासका साथ मनाइँदैछ। हिन्दू धर्मावलम्बीका लागि विशेष धार्मिक एवं सांस्कृतिक महत्व बोकेको यस पर्वका अवसरमा देशभरका कृष्ण मन्दिर तथा धार्मिकस्थलमा भक्तजनको घुइँचो लागेको छ।

भाद्र कृष्ण पक्षको अष्टमी तिथिका दिन भगवान् विष्णुको आठौँ अवतारका रूपमा श्रीकृष्णको जन्म भएको धार्मिक विश्वासअनुसार जन्माष्टमी मनाउने परम्परा रहेको छ। भगवान् श्रीकृष्णलाई सत्य, धर्म, प्रेम, करुणा र कर्तव्यका प्रतीकका रूपमा श्रद्धापूर्वक पूजा गरिन्छ।

कृष्ण मन्दिरमा भक्तजनको घुइँचो

जन्माष्टमीका अवसरमा विशेषगरी ललितपुरको मंगलबजारस्थित प्रसिद्ध कृष्ण मन्दिरमा भक्तजनको उल्लेख्य भीड लाग्ने गरेको छ। बिहानैदेखि मन्दिरमा पूजा, आराधना तथा दर्शनका लागि भक्तजनहरू पुग्ने गरेका छन्। भक्तजनले उपवास बस्दै भगवान् श्रीकृष्णको पूजा–आराधना गर्ने तथा भजन–कीर्तनमा सहभागी हुने परम्परा छ।

देशका विभिन्न स्थानमा रहेका कृष्ण मन्दिरमा समेत विशेष पूजा, धार्मिक अनुष्ठान, भजन–कीर्तन तथा सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गरिँदैछन्। साँझदेखि मध्यरातसम्म कृष्ण जन्मोत्सव विशेष उत्साहका साथ मनाउने तयारी गरिएको छ।

उपवास र मध्यरातमा जन्मोत्सव

धार्मिक मान्यताअनुसार भगवान् श्रीकृष्णको जन्म मध्यरातमा भएको विश्वास गरिन्छ। त्यसैले भक्तजनहरू दिनभर उपवास तथा पूजा–आराधनामा संलग्न भई मध्यरातमा भगवान् श्रीकृष्णको जन्मोत्सव मनाउने गर्छन्।

मन्दिरहरूमा भगवान् श्रीकृष्णको बालस्वरूपको प्रतिमा सजाएर विशेष पूजा गरिन्छ। शङ्खनाद, घण्टानाद, भजन तथा कीर्तनसहित मध्यरातमा जन्मोत्सव मनाउने चलन रहेको छ।

धर्मसँगै संस्कृतिको संरक्षण

श्रीकृष्ण जन्माष्टमी केवल धार्मिक पर्व मात्र नभई नेपाली समाजको मौलिक संस्कृति, परम्परा र सामुदायिक एकताको प्रतिबिम्बका रूपमा समेत स्थापित छ। यस पर्वले भगवान् श्रीकृष्णका उपदेश, सत्यको पक्षमा उभिनुपर्ने भावना तथा कर्तव्यप्रतिको निष्ठाको स्मरण गराउँछ।

भगवद्गीतामा श्रीकृष्णले दिएको कर्म, धर्म र कर्तव्यसम्बन्धी सन्देश आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक रहेको धार्मिक विद्वान्हरू बताउँछन्। त्यसैले जन्माष्टमीलाई श्रद्धा र उत्सवसँगै श्रीकृष्णका आदर्श तथा शिक्षालाई आत्मसात् गर्ने अवसरका रूपमा पनि लिइन्छ।

देशभर उत्सवको वातावरण

जन्माष्टमीका अवसरमा बालबालिकादेखि वृद्धवृद्धासम्म कृष्णको भेषमा सजिने, धार्मिक कार्यक्रम तथा भजन–कीर्तनमा सहभागी हुने गरेका छन्। विभिन्न स्थानमा राधाकृष्णका झाँकी, सांस्कृतिक कार्यक्रम तथा धार्मिक शोभायात्रासमेत आयोजना गरिन्छ।

यसरी श्रीकृष्ण जन्माष्टमीले नेपाली समाजमा धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक पहिचान, पारिवारिक सद्भाव र आपसी एकताको सन्देश प्रवाह गर्दै आएको छ। भगवान् श्रीकृष्णको जन्मोत्सवका रूपमा मनाइने यस पावन पर्वले समाजमा सत्य, प्रेम, शान्ति र सद्भावको भावना अझ सुदृढ बनाउने विश्वास गरिएको छ।