पोखरा–दुबई नियमित उडान : पर्यटनको नयाँ ढोका खुल्यो, अब जहाज भरिने चुनौती

५४ दिनमा १४ हजारभन्दा बढी यात्रुले गरे हवाई यात्रा, विदेशी पर्यटक आकर्षित गर्न सके पोखराको पर्यटन र अन्तर्राष्ट्रिय उडान दुवैलाई नयाँ गति मिल्ने अपेक्षा।

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सञ्चालनमा आएको लामो समयसम्म नियमित अन्तर्राष्ट्रिय उडान नहुँदा पोखराका पर्यटन व्यवसायी निराश थिए। अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल बने पनि त्यसको पूर्ण उपयोग हुन नसकेको र पोखराको पर्यटनले अपेक्षित लाभ लिन नसकेको उनीहरूको गुनासो थियो। कहिलेकाहीँ हुने चार्टर्ड उडानले पनि यो अवस्थालाई बदल्न सकेन।

तर, लामो प्रतीक्षापछि पोखराले अन्तर्राष्ट्रिय हवाई सम्पर्कको नयाँ ढोका पाएको छ। पर्यटन व्यवसायीको निरन्तर पहलपछि गत सेप्टेम्बर २३ देखि फ्लाई दुबईले पोखरा–दुबई नियमित उडान सुरु गरेको छ। यो पोखराका लागि एउटा महत्वपूर्ण उपलब्धि हो। तर उडान सुरु हुनु मात्रै सफलता होइन, त्यसलाई दीर्घकालीन रूपमा व्यावसायिक र नियमित बनाइराख्नु अबको मुख्य चुनौती बनेको छ।

प्रश्न अब एउटै छ— पोखराबाट उड्ने र पोखरा अवतरण गर्ने जहाजलाई नियमित रूपमा यात्रुले भरिभराउ बनाउन सकिएला?

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको तथ्यांकअनुसार सेप्टेम्बर २३ देखि नोभेम्बर १५ सम्मको ५४ दिनमा दुबईबाट ८ हजार ७५६ जना यात्रु पोखरा आएका छन् भने पोखराबाट ५ हजार ५१३ जना यात्रु दुबईतर्फ प्रस्थान गरेका छन्। यस अवधिमा दुवैतर्फ गरी शिशु यात्रुसहित कुल १४ हजार २६९ जनाले हवाई यात्रा गरेका छन्।

मौसम प्रतिकूलताका कारण सेप्टेम्बर २५ मा एक दिन उडान रद्द भए पनि बाँकी ५३ दिन नियमित उडान सञ्चालन भएको विमानस्थलले जनाएको छ। तथ्यांकअनुसार पोखरा आउने यात्रुको संख्या बाहिरिनेभन्दा ३ हजार २४३ ले बढी छ।

विमानस्थलकी प्रवक्ता जशोदा रेग्मीका अनुसार दसैं–तिहार मनाउन दुबईलगायत खाडी मुलुकमा रोजगारीका लागि पुगेका नेपाली स्वदेश फर्किएकाले सुरुवाती दिनमा आगमनतर्फ यात्रुको चाप बढी देखिएको हो।

यसले उडानप्रति यात्रुको आकर्षण देखाए पनि यसको दीर्घकालीन सफलताका लागि दुवैतर्फ यात्रुको नियमित माग आवश्यक छ। विशेषगरी विदेशी पर्यटकलाई पोखरासम्म आकर्षित गर्न सकिएन भने यस उडानबाट स्थानीय पर्यटन क्षेत्रले अपेक्षित लाभ लिन कठिन हुनेछ।

पहलबाट सम्भव भएको पोखरा–दुबई उडान

पोखरा–दुबई नियमित उडानको पहल सन् २०२५ जुन १० मा संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) का राजदूतसँग भएको भेटबाट अघि बढेको थियो।

पोखरा पर्यटन परिषद्का पूर्वअध्यक्ष पोमनारायण श्रेष्ठले होटल व्यवसायी तथा पर्यटन क्षेत्रका प्रतिनिधिहरूसँग छलफल गर्दै पोखरालाई दुबईसँग सिधा हवाई सम्पर्कमा जोड्नुपर्ने प्रस्ताव अघि सारेका थिए। त्यसपछि कलाकार समिम खानको सहयोगमा व्यवसायीले युएईका राजदूतसँग भेट गरी नियमित उडानका लागि आवश्यक सहजीकरण गर्न आग्रह गरेका थिए।

राजदूतको सकारात्मक पहलपछि युनिभर्सल ट्राभलका निर्देशक परासर प्रसाईसँग छलफलको वातावरण बनेको थियो। त्यसपछि नेपाल एसोसिएसन अफ टुर एन्ड ट्राभल एजेन्ट्स (नाट्टा) का पूर्वअध्यक्ष अर्जुनप्रसाद शर्मासहित पर्यटन व्यवसायी र एयरलाइन्सका प्रतिनिधिबीच पटक–पटक छलफल भएको थियो।

श्रेष्ठका अनुसार फ्लाई दुबईले पोखराबाट नियमित उडान सञ्चालन गर्दा पर्याप्त यात्रु उपलब्ध हुन्छन् कि हुँदैनन् भन्ने विषयमा आफ्नै अध्ययन गरेको थियो। व्यवसायीले पनि आवश्यक यात्रु जुटाउने प्रतिबद्धता जनाएपछि उडानको प्रक्रिया अगाडि बढेको हो।

उनका अनुसार एयरलाइन्सले नियमित उडानलाई व्यावसायिक रूपमा टिकाउन विमानका ७० देखि ८० प्रतिशत सिट भरिनुपर्ने बताएको थियो। फ्लाई दुबईको बोइङ ७३७ म्याक्स ८ विमानमा १६५ सिट क्षमता छ। प्रत्येक उडानमा कम्तीमा १०० यात्रु उपलब्ध गराउन सके उडानलाई निरन्तरता दिन सहज हुने व्यवसायीको विश्वास छ।

नेपाली यात्रुको भरमा कति टिक्ला उडान?

हाल पोखरा–दुबई उडानमा नेपाली यात्रुको हिस्सा ठूलो छ। रोजगारीका लागि दुबई तथा अन्य खाडी मुलुक पुगेका नेपाली, विदेश अध्ययनका लागि जाने विद्यार्थी र विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय गन्तव्यतर्फ यात्रा गर्ने नेपालीले यो सेवा प्रयोग गरिरहेका छन्।

दुबईलाई ट्रान्जिट बनाएर अस्ट्रेलिया, न्युजिल्यान्ड, अमेरिका र बेलायतजस्ता मुलुक जाने यात्रुका लागि पनि पोखराबाटै अन्तर्राष्ट्रिय यात्रा गर्ने सुविधा उपलब्ध भएको छ। यसले पोखरा र आसपासका जिल्लाका बासिन्दालाई अन्तर्राष्ट्रिय उडानका लागि काठमाडौं धाउनुपर्ने बाध्यता केही हदसम्म कम गरेको छ।

तर नेपाली यात्रुको आवागमनले मात्र पोखराको पर्यटन क्षेत्रले ठूलो लाभ लिन सक्दैन। यसका लागि विदेशी पर्यटकलाई पनि पोखराबाटै नेपाल प्रवेश गर्ने वातावरण बनाउन आवश्यक छ।

विमानस्थलको तथ्यांकअनुसार ५३ दिनको अवधिमा दुबई हुँदै १ हजार ३५ जना विदेशी पर्यटक पोखरा आएका थिए भने ८८४ जना विदेशी बाहिरिएका थिए। नेपाली यात्रुको तुलनामा विदेशी पर्यटकको यो संख्या निकै कम हो।

अर्कोतर्फ, अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रमा अक्टोबर महिनामा मात्रै ४१ हजार ७५८ जना विदेशी पर्यटक पदयात्राका लागि आएका थिए। तीमध्ये अधिकांश पर्यटक काठमाडौं हुँदै पोखरा पुगेका थिए।

यदि यी पर्यटकलाई दुबई हुँदै सिधै पोखरा आउन सकिने विकल्पबारे जानकारी गराउन सकियो भने नियमित उडानको पर्यटकीय महत्व अझ बढ्न सक्छ। त्यसैले अब पोखराको चुनौती यात्रु संख्या बढाउनु मात्र नभई नेपाल आउने विदेशी पर्यटकका लागि पोखरालाई अन्तर्राष्ट्रिय प्रवेशद्वारका रूपमा स्थापित गर्नु पनि हो।

पर्यटन प्याकेज र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पोखराको प्रचार

नाट्टा गण्डकीकी अध्यक्ष संगीता पौडेलका अनुसार पोखराका ट्राभल कम्पनीहरूले पोखरा–दुबई उडानलाई सफल बनाउन विभिन्न पर्यटन प्याकेज तयार गरी बिक्री गरिरहेका छन्।

गण्डकी प्रदेशमा नाट्टामा आबद्ध १६३ वटा ट्राभल कम्पनीले यस अभियानमा काम गरिरहेको उनले बताइन्। पोखराबाट दुबई घुम्न जान चाहने नेपालीका लागि पाँच दिनको प्याकेज करिब एक लाख ५० हजार रुपैयाँमा तयार गरिएको छ। त्यस्तै नेपाल भ्रमणमा आउने विदेशी पर्यटकका लागि उनीहरूको रुचि, समय र भ्रमण गन्तव्यअनुसार छुट्टाछुट्टै प्याकेज बनाइएको छ।

पौडेलका अनुसार अहिलेसम्मको बुकिङ उत्साहजनक भए पनि नेपाल आउने विदेशी पर्यटकको संख्या बढाउन अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा थप प्रचारप्रसार आवश्यक छ।

होटल संघ पोखराका अध्यक्ष लक्ष्मण सुवेदीले पनि फ्लाई दुबईको नियमित उडानलाई पोखराको पर्यटन विकासका लागि महत्वपूर्ण उपलब्धि मानेका छन्। उडानको निरन्तरताका लागि निजी क्षेत्रसँगै सरकारको सक्रिय भूमिका आवश्यक रहेको उनको भनाइ छ।

सरकारी सहुलियतले थप एयरलाइन्स आकर्षित गर्ने अपेक्षा

पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलले विदेशी एयरलाइन्सलाई आकर्षित गर्न अन्तर्राष्ट्रिय उडान गर्ने विमान कम्पनीका लागि ल्यान्डिङ र पार्किङ शुल्क निःशुल्क गरेको छ। विमानस्थलकी प्रवक्ता रेग्मीका अनुसार हाल यात्रु दस्तुर मात्र लिइँदै आएको छ।

दुबई विश्वकै महत्वपूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय हवाई ट्रान्जिट केन्द्र भएकाले पोखराबाट अन्य मुलुकसम्म यात्रा गर्न चाहने यात्रुका लागि पनि यो उडान उपयोगी बनेको छ।

विमानस्थलमा रहेको बोर्डिङ ब्रिजले यात्रालाई थप सहज बनाएको छ। विमानबाट टर्मिनल भवनसम्म सिधै पुग्न सकिने सुविधाले विशेषगरी ज्येष्ठ नागरिक तथा अपांगता भएका यात्रुलाई सहज भएको विमानस्थलको भनाइ छ।

फ्लाई दुबईको नियमित उडानले अन्य अन्तर्राष्ट्रिय एयरलाइन्सको पनि पोखराप्रति चासो बढाउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। तर त्यसका लागि पोखरा, अन्नपूर्ण क्षेत्र, मुस्ताङ, मुक्तिनाथ र गण्डकी प्रदेशका अन्य पर्यटकीय गन्तव्यको अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रचारप्रसार गर्नुपर्ने देखिन्छ।

चार्टर्ड उडानको अनुभवबाट सिक्नुपर्ने पाठ

पोखराले यसअघि चीनको सिचुवान एयरलाइन्समार्फत चार्टर्ड उडानको अनुभव लिइसकेको छ। त्यसबेला चीनबाट १ हजार २०० पर्यटक पोखरा ल्याउने लक्ष्यसहित विभिन्न प्रवर्द्धनात्मक कार्यक्रम सञ्चालन गरिएका थिए। तर अपेक्षाअनुसार पर्यटक ल्याउने प्रतिबद्धता पूरा हुन सकेन।

पोखरा पर्यटन परिषद्का पूर्वअध्यक्ष श्रेष्ठका अनुसार सिचुवान एयरलाइन्सको चार्टर्ड उडानका लागि सरकारी निकाय, जनप्रतिनिधि र निजी क्षेत्रले देखाएको सक्रियता अहिलेको नियमित उडानको प्रवर्द्धनमा देखिएको छैन।

उनले नियमित उडानलाई सफल बनाउन प्रदेश सरकार, स्थानीय तह, नेपाल पर्यटन बोर्ड, पर्यटनसम्बद्ध संघसंस्था र निजी क्षेत्रबीच प्रभावकारी सहकार्य हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

गण्डकी प्रदेशका ११ जिल्ला र छिमेकी लुम्बिनी प्रदेशसम्म पोखराबाटै अन्तर्राष्ट्रिय यात्रा गर्न प्रोत्साहित गर्ने अभियान सञ्चालन गर्नुपर्ने उनको सुझाव छ। साथै दुबई, ओमान, कतार, कुवेत र बहराइनमा रहेका नेपाली समुदायसँगै त्यहाँका विदेशी नागरिकलाई पनि पोखरा र मुक्तिनाथ भ्रमणका लागि आकर्षित गर्न सकिने उनको भनाइ छ।

अबको लक्ष्य : पोखरालाई अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन प्रवेशद्वार बनाउने

पोखरा–दुबई नियमित उडानले पोखराका लागि अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटन बजारमा प्रवेश गर्ने नयाँ अवसर सिर्जना गरेको छ। तर यसको वास्तविक सफलता यात्रु आगमन र प्रस्थानको संख्या मात्र होइन, पोखराको पर्यटन अर्थतन्त्रमा पार्ने दीर्घकालीन प्रभावबाट मापन हुनेछ।

यसका लागि पर्यटकीय प्याकेज निर्माण, अन्तर्राष्ट्रिय प्रचारप्रसार, ट्राभल कम्पनीबीच सहकार्य, सरकारी सहुलियत र एयरलाइन्ससँग निरन्तर समन्वय आवश्यक छ।

पोखरालाई केवल आन्तरिक पर्यटकको गन्तव्यमा सीमित नराखी अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकको प्रवेशद्वार बनाउन सके यसले गण्डकी प्रदेशसँगै समग्र नेपालको पर्यटन विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउन सक्छ।

अन्ततः पोखराले अन्तर्राष्ट्रिय उडानको ढोका त खोलेको छ, अब चुनौती त्यो ढोकाबाट पर्यटकको निरन्तर आगमन सुनिश्चित गर्नु हो। उडान सुरु हुनु उपलब्धि हो, तर जहाज नियमित भरिएर उड्नु नै वास्तविक सफलता हुनेछ।

प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खबर