नेपालले आज फेरि एकपटक प्रकृतिको भयावह रूपको सामना गर्नुपरेको छ। चीनको तिब्बत क्षेत्रबाट अचानक आएको भीषण बाढीले रसुवा, भोटेकोशी र त्रिशूली नदी आसपासका क्षेत्रमा ठूलो जनधनको क्षति पुर्‍याएको छ। यस प्राकृतिक विपत्तिले दर्जनौँ बस्ती डुबानमा परेका छन्, सडक, पुल, जलविद्युत् आयोजना तथा अन्य भौतिक संरचनामा व्यापक क्षति पुगेको छ। प्रारम्भिक विवरणअनुसार आठ जनाभन्दा बढीको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ भने धेरै व्यक्ति बेपत्ता रहेका कारण मृतकको संख्या अझै बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। उद्धार तथा राहत कार्य निरन्तर जारी रहेकाले क्षतिको वास्तविक विवरण आउन बाँकी छ।

बाढीले रसुवागढी नाका, स्याफ्रुबेँसी, टिमुरे लगायतका क्षेत्रलाई सबैभन्दा बढी प्रभावित बनाएको छ। चीनसँग जोड्ने सडक सञ्जाल, पुल तथा व्यापारिक पूर्वाधारमा गम्भीर क्षति पुगेको छ। बाढीका कारण जलविद्युत् आयोजनाहरू प्रभावित हुँदा राष्ट्रिय विद्युत् उत्पादनमा समेत उल्लेखनीय असर परेको छ। उद्धारका लागि नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल तथा स्थानीय प्रशासन परिचालित भए पनि तीव्र बहावका कारण हेलिकप्टर अवतरण गर्न समेत कठिनाइ भएको छ।

विज्ञहरूका अनुसार यस घटनाको वास्तविक कारणबारे अनुसन्धान जारी रहे पनि तिब्बत क्षेत्रमा हिमताल फुट्नु, हिमपहिरो वा आकस्मिक जलप्रवाह जस्ता कारणहरू जिम्मेवार हुन सक्ने प्रारम्भिक आकलन गरिएको छ। यसले हिमाली क्षेत्रका नदी प्रणाली कति संवेदनशील छन् भन्ने तथ्यलाई पुनः उजागर गरेको छ।

यस दुःखद घटनाले नेपालमा विपद् पूर्वतयारी, सीमापार सूचना आदानप्रदान, प्रारम्भिक चेतावनी प्रणाली तथा नदी व्यवस्थापनलाई अझ प्रभावकारी बनाउनु आवश्यक रहेको स्पष्ट सन्देश दिएको छ। हिमाली क्षेत्रमा उत्पन्न हुने प्राकृतिक जोखिमको समयमै जानकारी आदानप्रदान गर्न नेपाल र चीनबीच थप समन्वय र वैज्ञानिक सहकार्य अपरिहार्य देखिएको छ।

प्राकृतिक विपत्तिका कारण ज्यान गुमाएका सम्पूर्णप्रति हार्दिक श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै शोकसन्तप्त परिवारजनप्रति गहिरो समवेदना व्यक्त गर्न चाहन्छौँ। घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गर्दै प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार, राहत र पुनःस्थापनाको कार्यलाई तीव्रता दिन सम्बन्धित सबै निकाय एकजुट हुन आवश्यक छ। यो विपत्ति केवल एक जिल्लाको होइन, सम्पूर्ण राष्ट्रको साझा पीडा हो। यसबाट शिक्षा लिएर भविष्यमा यस्ता विपत्तिको प्रभाव न्यून गर्न दीर्घकालीन योजना, वैज्ञानिक पूर्वानुमान प्रणाली र सुदृढ पूर्वाधार निर्माणमा विशेष ध्यान दिनु आजको आवश्यकता बनेको छ।