संयुक्त राष्ट्रसंघअन्तर्गतको विश्व मौसम विज्ञान संगठन (डब्लुएमओ) ले एल निनोको पुनरागमन नजिकिँदै गएको भन्दै विश्व समुदायलाई सम्भावित चरम मौसमीय घटनाका लागि तयारी अवस्थामा रहन आग्रह गरेको छ। डब्लुएमओका अनुसार सेप्टेम्बरअघि एल निनो विकसित हुने सम्भावना ८० प्रतिशत र नोभेम्बरअघि ९० प्रतिशत रहेको छ।
विज्ञहरूले यसपटकको एल निनोलाई विशेष रूपमा चिन्ताजनक मानेका छन्, किनभने यो मानव गतिविधिबाट उत्पन्न जलवायु परिवर्तनको पृष्ठभूमिमा विकसित भइरहेको छ। त्यसैले यसको प्रभाव अझ व्यापक र विनाशकारी हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
भारतमा मनसुन कमजोर हुने चिन्ता
एल निनोका कारण भारतमा गर्मीको लहर थप तीव्र हुने र वार्षिक मनसुन कमजोर बन्ने सम्भावना रहेको छ। यस वर्ष औसतभन्दा कम वर्षा हुने पूर्वानुमान गरिएकाले कृषि, खानेपानी र ऊर्जा क्षेत्रमा गम्भीर असर पर्ने देखिएको छ।
यदि मनसुन ढिलो भयो भने हाल जारी गर्मीको लहर अझ लम्बिन सक्छ, जसले जनस्वास्थ्यमा संकट निम्त्याउनुका साथै हजारौं मानिसको ज्यान जोखिममा पार्न सक्छ। वर्षामा निर्भर भारतीय कृषिमा यसको प्रत्यक्ष असर पर्नेछ। गहुँ र तोरीबालीमा यसअघि नै गर्मीका कारण क्षति पुगिसकेको अवस्थामा खडेरीले खाद्य सुरक्षामाथि थप चुनौती सिर्जना गर्न सक्छ।
कृषि विज्ञ देवेन्द्र शर्माले जलवायु परिवर्तन, ऊर्जा संकट र एल निनोको संयुक्त प्रभावले सन् २०२६ भारतका लागि कठिन वर्ष बन्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
भारतको आर्थिक राजधानी मुम्बई पनि जोखिममा छ। सातवटा जलाशयमा निर्भर महानगरमा हाल सीमित मात्रामा पानी मौज्दात रहेको र मनसुन ढिलो भए गम्भीर खानेपानी संकट उत्पन्न हुन सक्ने बताइएको छ।
चीनमा बाढी र अत्यधिक वर्षाको जोखिम
चीनले यस वर्ष एल निनोका कारण दक्षिणी क्षेत्रमा अत्यधिक वर्षा र देशभर उच्च तापक्रमको सामना गर्नुपर्ने अनुमान गरेको छ। राष्ट्रिय जलवायु केन्द्रका अनुसार शरद् र हिउँदमा एल निनोको प्रभाव सबैभन्दा बढी देखिनेछ।
चिनियाँ अधिकारीहरूले केही क्षेत्रमा औसतभन्दा २० प्रतिशतसम्म बढी वर्षा हुन सक्ने बताएका छन्। विशेषगरी दक्षिणी र पूर्वी चीनका क्षेत्रहरूमा २०० मिलिमिटरभन्दा बढी वर्षा हुने सम्भावना रहेको छ।
उत्तरपश्चिमी प्रान्त छिङहाइको मौसम विभागले एल निनोको प्रभावलाई “अनिश्चित र भयावह” भन्दै नागरिकलाई आपत्कालीन सामग्री भण्डारण गर्न सुझाव दिएको छ। यसअघि नै चीनले भीषण वर्षा, आँधी र सम्भावित बाढीका लागि चेतावनी जारी गरिसकेको छ।
दक्षिण–पूर्वी एशियामा गर्मी, खडेरी र डढेलोको जोखिम
मलेसिया, सिंगापुर, इन्डोनेसिया, थाइल्यान्ड र फिलिपिन्सजस्ता दक्षिण–पूर्वी एशियाली देशहरू पनि एल निनोको प्रत्यक्ष प्रभावमा पर्ने अनुमान गरिएको छ। जलवायु विज्ञहरूका अनुसार यस क्षेत्रमा लामो खडेरी, अत्यधिक गर्मी, डढेलो र वायु प्रदूषण बढ्न सक्छ।
वर्षा कम हुँदा कृषि उत्पादनमा गिरावट आउनुका साथै धान र पाम तेलजस्ता मुख्य बालीहरू प्रभावित हुनेछन्। यसले खाद्यान्न अभाव र मूल्यवृद्धिको जोखिम बढाउनेछ।
विशेषगरी ग्रामीण तथा दुर्गम क्षेत्रमा पानीका स्रोत सुक्न सक्ने भएकाले खानेपानी संकट गहिरिने र हैजा लगायतका पानीजन्य रोग फैलिन सक्ने चेतावनी दिइएको छ। साथै, उच्च तापक्रमले डेंगु र मलेरियाजस्ता रोग फैलिन अनुकूल वातावरण सिर्जना गर्न सक्छ।
पर्यटन र अर्थतन्त्रमा पनि असर
विज्ञहरूका अनुसार बैंकक, दा नाङ, क्वालालम्पुर र सिंगापुरजस्ता प्रमुख पर्यटकीय तथा आर्थिक केन्द्रहरूमा तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुग्न सक्छ। यसले पर्यटन उद्योग, श्रम उत्पादनशीलता तथा ऊर्जा आपूर्तिमा गम्भीर असर पार्नेछ।
साथै, इन्डोनेसियाका सुमात्रा र कालिमान्तान क्षेत्रमा डढेलो बढ्न सक्ने र त्यसबाट उत्पन्न धुवाँले छिमेकी मुलुकहरूको हावाको गुणस्तरसमेत प्रभावित पार्न सक्ने बताइएको छ।
जलवायु परिवर्तनसँग जोडिएको नयाँ चुनौती
विज्ञहरूका अनुसार एल निनो अब केवल प्राकृतिक मौसमीय चक्रको विषय मात्र नभई जलवायु परिवर्तनसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको चुनौती बनेको छ। यही कारण यसपटकको एल निनोले एशियाका करोडौं मानिसको जीवन, कृषि, ऊर्जा, स्वास्थ्य र अर्थतन्त्रमा गहिरो प्रभाव पार्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ।
(समाचार स्रोत: विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय समाचार माध्यमहरू)
प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खबर
