वाशिङ्टन/तेहरान — अमेरिका र इरानबीचको तनाव फेरि उत्कर्षमा पुगेको छ। स्विट्जरल्यान्डको जेनेभामा भएको अप्रत्यक्ष वार्ता उल्लेख्य प्रगति बिना टुंगिएपछि अमेरिकाले इरानविरुद्ध सैन्य विकल्पहरू तयार अवस्थामा राखेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।

अमेरिकी पत्रिका द न्युयोर्क टाइम्स का अनुसार अमेरिकी सेना सम्भावित हमलाका लागि तयारी अवस्थामा छ र अन्तिम निर्णयका लागि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको स्वीकृतिको प्रतीक्षा गरिरहेको छ। टेलिभिजन सञ्जाल सीएनएन ले पनि यही साताभित्र सैन्य कारबाही हुन सक्ने सम्भावनाबारे समाचार प्रसारण गरेको छ। यो जानकारी प्रारम्भमा सीबीएस न्युज ले उच्च राष्ट्रिय सुरक्षा अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै सार्वजनिक गरेको थियो।

मध्यपूर्वमा सैन्य उपस्थिति विस्तार

तनावबीच अमेरिकाले मध्यपूर्व क्षेत्रमा आफ्नो सैन्य उपस्थिति उल्लेखनीय रूपमा बढाएको छ। अमेरिकी विमानवाहक युद्धपोत युएसएस अब्राहम लिंकन केही सातादेखि क्षेत्रमा तैनाथ छ भने अर्को विमानवाहक युद्धपोत युएसएस जेराल्ड आर. फोर्ड पनि जिब्राल्टर आसपास पुगिसकेको बताइएको छ। दुवै क्यारियर समूहसँग विनाशक, क्रुजर र पनडुब्बीहरू संलग्न छन्।

यसका अतिरिक्त बेलायतस्थित अमेरिकी वायुसेनाका दर्जनौं इन्धन ट्यांकर विमान, ५० भन्दा बढी अतिरिक्त लडाकु विमान तथा प्याट्रियट र थाड जस्ता क्षेप्यास्त्र प्रतिरक्षा प्रणालीहरू पनि क्षेत्रमा सारिएका छन्। बी–२ बमवर्षक विमानहरू उच्च सतर्कतामा राखिएको जनाइएको छ। सम्भावित जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै पेन्टागनले केही कर्मचारीलाई अस्थायी रूपमा अन्यत्र सार्ने तयारी गरेको समाचारहरूमा उल्लेख छ।

कूटनीतिक प्रयास र मतभेद

जेनेभामा भएको अप्रत्यक्ष वार्तामा इरानले मार्गनिर्देशक सिद्धान्तमा सहमति जुटेको दाबी गरे पनि अमेरिकी पक्षले अझै ठूलो मतभेद बाँकी रहेको बताएको छ। इरानले थप प्रस्ताव तयार गर्न दुई साता समय मागेको जनाइएको छ।

यसैबीच अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियो इजरायल भ्रमणको तयारीमा छन्। उनले इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूसँग क्षेत्रीय सुरक्षा अवस्थाबारे छलफल गर्ने बताइएको छ।

आणविक कार्यक्रम र पारस्परिक चेतावनी

गत वर्ष जुलाईमा अमेरिकाले इरानका आणविक संरचनालाई लक्षित गरी हवाई हमला गरेको दाबी गरेको थियो। अमेरिकाका अनुसार उक्त कारबाहीबाट केही प्रमुख संरचना ध्वस्त भएका थिए। तर पछिल्ला भूउपग्रह तस्बिरहरूले इरानले आफ्ना केही आणविक स्थलहरूमा सुरक्षात्मक संरचना थप मजबुत बनाएको संकेत दिएका छन्।

इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनीले अमेरिका आक्रमणमा उत्रिए प्रतिकार गर्ने चेतावनी दिँदै आएका छन्। उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत अमेरिकाका युद्धपोतहरूलाई लक्षित गर्न सक्ने क्षमताबारे दाबीसमेत गरेका छन्।

जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयका इरान विज्ञ वाली नासरका अनुसार हालको कूटनीतिक प्रयासले दुवै पक्षलाई विकल्पहरूको मूल्याङ्कन गर्ने समय दिएको छ, तर तनावको स्तर उच्च रहेकाले परिस्थिति कुनै पनि दिशातर्फ मोडिन सक्ने अवस्था छ।

मध्यपूर्वको संवेदनशील सुरक्षा सन्तुलनबीच विश्व समुदायले घटनाक्रमलाई नजिकबाट नियालिरहेको छ।